Zajęcia z pedagogiem specjalnym, czyli o funkcjach poznawczych dzieci

Z pedagogiem specjalnym na edukacyjnej ścieżce naszych dzieci spotykamy się od samego początku. Pedagog obecny jest w każdej placówce przedszkolnej i szkolnej, ale czy wiemy jaka jest jego rola, jak wspiera nasze dzieci i jaki program realizuje? Co dzięki niemu dzieje się w rozwoju dziecka, jak poprawia się lub zmienia jego postępowanie? Terapia pedagogiczna przeznaczona jest dla dzieci
z wszelakimi trudnościami: grafomotorycznymi, z zaburzeniami percepcji wzrokowej i słuchowej, zaburzeniami koncentracji, uwagi czy pamięci – przez co napotykamy trudności w nabywaniu umiejętności i wiedzy. I służy wyrównywaniu opóźnień rozwojowych, dzięki czemu dziecko ma szansę na otrzymanie pomocy w swoich trudnościach, czego konsekwencją jest niwelacja dalszych, prawdopodobnych niepowodzeń szkolnych, które są uwarunkowane prawidłowym rozwojem wszystkich funkcji percepcyjno-motorycznych.

Terapia pedagogiczna zawiera każdorazowo określone zadania edukacyjne, które uwzględniają poziom rozwoju dziecka. Zwykle – biorąc pod uwagę charakter programu – konieczna jest ścisła współpraca
z rodzicami. Celem zaś, wszelka pomoc dziecku w realizacji jego edukacji przedszkolnej – z naciskiem na stymulowanie rozwoju i wspieranie mocnych stron. Ćwiczenia wyrównujące zaburzone funkcje, będą korygowały nieprawidłowości rozwojowe i niepożądane zachowania i zawsze są dostosowane do możliwości dziecka. Ich katalog jest dość szeroki, co daje nam niezwykła elastyczność w dostosowaniu do aktualnych potrzeb dziecka i kompleksowej tematyki. Ważnym aspektem jest też przeplatanie zadań ćwiczeniami relaksacyjnymi, oddechowymi, dzięki czemu praca staje się bardziej harmonijna, spokojna i szyta na miarę możliwości dziecka – bez przebodźcowania, bez stresu czy nerwowej atmosfery wymuszanych i powtarzanych wciąż ćwiczeń.

Dzięki terapii prowadzonej przez pedagoga – rodzice mają szansę na obserwację i monitorowanie zmian w rozwoju, co wpłynie na lepszy proces wychowania, a także wsparcia i pomocy w trudnych obszarach. Przede wszystkim rodzice mają szansę, by zrozumieć i zaakceptować, gdzie tkwi trudność, i co ważniejsze – świadomie z nią pracować. Nie oceniać, skreślać, czy przyszywać powszechne „łatki” dziecku, które przykładowo ma trudności z pisaniem czy nauką matematyki. Zajęcia z pedagogiem specjalnym obejmują usprawnienie funkcji słuchowych, wzrokowych, ruchowych i ich właściwej koordynacji, a tym samym pokazują nam rodzicom – z czym mierzy się nasze dziecko, gdzie leży źródło problemów i jak je niwelować.

Jak pracujemy na zajęciach?

Zwykle, podczas realizacji programu wykorzystujemy elementy różnych metod pedagogicznych, bowiem każde dziecko jest inne i wymaga innego obszaru działania. I tak, korzystamy z Metody Dobrego Startu, z pedagogiki zabawy, z form stymulowania rozwoju dzieci w zakresie usprawnienia rozwoju intelektualnego i emocjonalnego, z metod słownych, praktycznych, oglądowych i problemowych. Wszelkie metody pracy są uzupełniane przez odpowiednie formy pracy, które inicjują aktywność dziecka, biorąc pod uwagę jego indywidualne możliwości. Uwzględnione zostają także zasady pracy korekcyjno-kompensacyjnej z dzieckiem: indywidualizacji, stopniowanie trudności, celowość, wszechstronność czy życzliwość. Formy pracy mają za zadanie sprzyjać zdobywaniu nowych umiejętności, dlatego pedagog specjalny prowadzi terapię indywidualną lub w małych zespołach, z naciskiem na ćwiczenia praktyczne – oczywiście przez zabawę.

 

Jakie mamy funkcje poznawcze i jak je usprawnić podczas terapii?

Percepcja słuchowa, czyli kształtowanie wrażliwości słuchowej, analiza syntezy słuchowej, mechanizmy mowy i jej doskonalenie. Jeśli w którymś obszarze jest potrzebna pomoc – działamy. Poprzez zabawy naśladowcze, rozpoznawanie i powtarzanie dźwięków, zabawy rytmiczne. Ćwiczymy tak, by dziecko kojarzyło dźwięki z otoczenia, wyróżniamy głoski, dopowiadamy wyrazy, powtarzamy także szereg wyrazów czy cyfr. Ważne jest także doskonalenie wypowiedzi dziecka i stałe wzbogacanie słownictwa. Historyjki obrazkowe w tym aspekcie są niezawodne.

Percepcja wzrokowo to przede wszystkim rozpoznawanie i interpretowanie bodźców wzrokowych. Ćwiczymy ją poprzez odwzorowywanie elementów, szukanie podobieństw i różnic, porównywanie, a także pracę z orientacją przestrzenną, gdzie określamy położenie przedmiotów: na, pod, nad, za, przed…

Trzecim obszarem działań jest usprawnienie funkcji motorycznych. Po co i jak? By mięśnie lepiej pracowały, by dłoń była odpowiednio przygotowana do nauki pisania. Dlatego w tej dziedzinie nawlekamy koraliki, robimy wycinanki z papieru, modelujemy z ciastoliną lub plasteliną, rysujemy po śladzie, łączymy punkty, a czasem przechodząc na coraz trudniejsze zadania!

W prowadzonych zajęciach z pedagogiem specjalnym najważniejsze jest dostosowanie zadań do możliwości dziecka. Dlatego każde dziecko podczas terapii jest traktowane indywidualnie. Zawsze patrzymy na problemy, z którymi się mierzy i dopasowujemy rozwiązanie. Zawsze bierzemy pod uwagę wszystkie funkcje poznawcze dziecka i ich koordynację. I absolutnie zawsze dobieramy zestawy zadań i ćwiczeń tak, by była to najlepsza zabawa dla dziecka w terapii!