Integracja sensoryczna to proces, w którym mózg odbiera, przetwarza i porządkuje informacje zmysłowe – dotyk, wzrok, słuch, równowagę, ruch, smak i węch. Dzięki temu dzieci uczą się reagować adekwatnie na bodźce z otoczenia, koordynować ruchy, rozwijać koncentrację i emocjonalną stabilność. Dzieci z trudnościami w integracji sensorycznej – a tych pod opieką Bajkowej Krainy mamy sporo – mogą reagować nadmiernie lub zbyt słabo na bodźce, mieć problemy z motoryką, emocjami czy koncentracją. Wczesna obserwacja i wsparcie są kluczowe – i tu z pomocą przychodzi przedszkole terapeutyczne, takie jak nasze. Bo wiemy, jak wspierać każdego dnia, bo nasze przestrzenie są dostoswane do pracy z dziećmi z zaburzeniami SI, wreszcie bo mamy wiedzę i doświadczenie.
Czy integrację sensoryczną można „trenować”?
Tak, choć warto od razu wyjaśnić, że „trening” integracji sensorycznej nie jest gimnastyką w klasycznym sensie. Chodzi o systematyczne wspieranie mózgu dziecka w przetwarzaniu bodźców poprzez zabawy i aktywności dostosowane do jego potrzeb. W przedszkolu terapeutycznym Bajkowa Kraina takie zajęcia prowadzimy codziennie. Biorąc pod uwagę różne potrzeby dzieci, dostosowaliśmy także sale zabaw do zajęć SI. Poza klasycznymi terapeutycznymi salami, w naszym przedszkolu ważną rolę pełnią kąciki ciszy, w których każde dziecko kiedy ma taką potrzebę może się „ukryć” w ciągu dnia, czy sale do relaksacji dźwiękiem i światłem. To jedne z wielu sposobów na realizację zajęć zarówno terapeutycznych, jak i tych przedszkolnych.
Poza tym dużą rolę odgrywają u nas zabawy ruchowe – działamy na sensorycznych huśtawkach, w tunelach i torach przeszkód, które rozwijają równowagę i koordynację. Zabawy z chustą Klanza także wspierają dzieci w aktywności ruchowej. Na co dzień w naszym przedszkolu przykładamy dużą wagę do ćwiczeń dotykowych. Wiemy, że te mają ogromny sens nie tylko przy zaburzeniach integracji sensorycznej, ale także niezwykle silnie pomagają ćwiczyć rękę i koordynację przed przyszłą edukacją szkolną. Dlatego pracujemy z różnymi materiałami: ryż, piasek kinetyczny, kasza, plastelina, mesy sensoryczne. Dzięki czemu dzieci poznają różne faktury, temperatury, a także opór przedmiotów. Do tego wprowadzamy malowanie palcami oraz inne aktywności integrujące zmysły – dużą rolę odgrywa muzyka z elementami ruchu oraz gry, które każą reagować na bodźce dźwiękowe lub wzrokowe.
Rola wychowawców i terapeutów
Ważne jest, aby działania były indywidualnie dopasowane. Terapeuci obserwują reakcje dzieci, rozpoznają trudności i wspólnie z nauczycielami planują aktywności, które jednocześnie bawią i wspierają rozwój sensoryczny. Taka współpraca jest możliwa tylko w przedszkolu terapeutycznym, bowiem zwykłe placówki nie mają w zasobach kadry terapeutów SI. Jest to jedna z wielu korzyści dla dzieci. Dzięki współpracy zajęcia są interesujące, a dzieci zyskują poprawę w wielu obszarach: to lepsza koordynacja ruchowa, większa koncentracja i uwaga, zdolność do samoregulacji emocji, a co za tym idzie – większa pewność siebie w codziennych aktywnościach.
Integracja sensoryczna to proces, który można rozwijać w przedszkolu poprzez świadome, zabawowe i dostosowane do potrzeb dziecka aktywności. Nie chodzi o „trenowanie” w tradycyjnym sensie, ale o wspieranie naturalnych procesów rozwojowych w atmosferze akceptacji, zabawy i bezpieczeństwa. Dzięki temu dzieci uczą się poznawać siebie, uczą się swoich reakcji i świata wokół. Z kolei przedszkole staje się miejscem, w którym rozwój sensoryczny idzie w parze z radością i odkrywaniem świata. To także nieoceniona wartość dodana dla rodziców, którzy zostawiając dziecko pod opieką przedszkola terapeutycznego, nie muszą popołudniami dodatkowo korzystać z sensorycznych godzin terapeutycznych w poradniach, a mają czas dla siebie. Nawet na domowe… zabawy sensoryczne!